بهشت قطارهاي پرسرعت
در واقع اسپانيا، از چند سال قبل پروژه عظيمي را براي توسعه ارتباط ريلي پرسرعت در بيشتر شهرهاي مهم اين كشور و براي اتصال مناطق شهري به نقاط دوردست آغاز كرده است.
تا سال 2020، دولت اسپانيا درصدد است براي توسعه پروژه قطارهاي پرسرعت، حدود 10 هزار كيلومتر ريلسازي كند. اين كار امكان استفاده از اين قطارها را براي 90 درصد مردم امكانپذير ميسازد و اسپانيا را در زمره يكي از بهترين كشورها در زمينه استفاده از قطارهاي پرسرعت قرار ميدهد.
با مرور تاريخچه حمل و نقل ريلي و استفاده از قطار در اسپانيا كه فراز و نشيبهاي گوناگوني را داشته است، درمييابيم كه مفهوم سرعت بالا در طي زمان، دستخوش تغييرات زيادي شده است. بعد از جنگ جهاني دوم و در حالي كه آمريكا اقدام به توسعه ماشينآلات، بزرگراهها و حمل و نقل هوايي كرد، اروپا و ژاپن بر توسعه و بازسازي سيستمهاي راهآهن متمركز شدند كه برهمين اساس و با توجه به افزايش روزافزون تعداد مسافران و تردد آنها كه ترافيك و ازدحام در جادهها و بزرگراهها را در پي داشت، قطارهاي پرسرعت مطرح شدند.
امروزه، سوار شدن بر قطارهاي پرسرعت يعني سرعت طي كردن 200 كيلومتر در يك ساعت كه بسيار دلچسب است. ركورد اين سرعت، اولين بار توسط يك قطار ژاپني در سال 1964 به دست آمده و قطارهاي پرسرعت فرانسوي بعد از آن پا به عرصه ظهور گذاشتند.
در حال حاضر، سرعت 200 كيلومتر بر ساعت براي قطارهاي پرسرعت ديگر جذابيتي ندارند و در حالي كه بيشتر آنها سرعتي بين 250 تا 300 كيلومتر بر ساعت دارند، قطارهايي با سرعت بالاتر نيز در دست ساخت هستند. اين در حالي است كه بيشتر قطارهاي پرسرعت نوين، الكتريكي هستند، اما نوع ديزلي آن نيز قادر به رقابت با انواع الكتريكي آن است. براي مثال، شركت اسپانيايي CAF يك قطار ديزلي دارد كه در زمان آزمايش به سرعت 250 كيلومتر در ساعت نيز دست يافت.
چرا ريل؟
استفاده از ريلها، راه را براي بهرهبرداري از منافع بيشماري هموار ساخته است. توسعه ريلي به مفهوم افزايش توسعه اقتصادي در نقاط دورافتاده كشور است كه با اتصال آنها به شهرهاي بزرگ در كنار توجه ويژه به مسائل زيست محيطي اين اتفاق رخ ميدهد.
دليل ديگر تصميم براي سرمايهگذاري در قطارهاي پرسرعت، نياز براي كاهش گازهاي گلخانهاي و رعايت مفاد پروتكل كيوتو با مشاركت اسپانيا بود. استفاده از اين قطارها نيازمند برق است و منابع تجديدپذير انرِژي از جمله باد، سهم عمدهاي در توليد برق اسپانيا دارد. برهمين اساس، سوخت قطارها بسيار پاكتر از سوختهاي فسيلي كه در هواپيما يا خودروها استفاده ميشوند است كه اين موضوع به همراه كاهش وابستگي اسپانيا به نفت، تضمين مناسبي براي انجام سرمايهگذاري در توسعه خطوط ريلي و قطارهاي پرسرعت مادريد ـ سويل است.
دولت اسپانيا همزمان با پيشبرد برنامههاي توسعه خود، خواستههاي مردم را نيز بسيار مورد توجه قرار داده است. چرا كه علاوه بر ايجاد امكان سهولت و راحتي بسيار در طي سفر در صورت استفاده از اين قطارها، اين امكان براي اولين بار در جهان ايجاد شده است كه در صورت حتي 5 دقيقه تأخير در برنامه زماني خط مادريد ـ سويل، كل مبلغ پرداخت شده از سوي مسافران، به عنوان خسارت پرداخت خواهد شد.
اين قانون از سال 1994 و تنها 2 سال بعد از شروع به كار اين خط، اجرا شده و در تمامي اين مدت، تنها در 25/0 از سفرها از اين قانون استفاده شده است.
سيداحمد نبوي
